دانستنیهای زیتون

چكيده :

در حاضر سطح زير كشت زيتون در استان زنجان حدود 7000 هكتار و متوسط عملكرد آن حدود 4000 كيلوگرم در هكتار مي باشد . با توجه به درصد بالاي روغن و همچنين كيفيت مناسب آن ، توسعه سطح زير كشت و افزايش عملكرد در واحد سطح براي حصول به اهداف برنامه توسعه اجتناب ناپذير مي باشد .

زيتون جزو درختان سال آور بوده ، اين مسئله بخصوص در باغات سنتي كه از مديريت مطلوبي برخوردار نيستند بيشتر مشا هده مي شود . عواملي چون تغذيه نامناسب ، برداشت ديرهنگام محصول و خصوصيات ژنتيكي گياه ، سال آوري را در زيتون تشديد مي نمايد .

لذا با توجه به نياز زياد زيتون به عناصر غذايي نيتروژن و بور آزمايشي به منظور بررسي اثرات نيتروژن ، بور و زمان برداشت محصول برعملكرد و سال آوري زيتون بصورت فاكتوريل درقالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي با 18 تيمار و در سه تكرار از سال 77 بمدت 3 سال بر روي رقم زرد زيتون در منطقه طارم به مرحله اجرا درآمد .

سطوح نيتروژن شامل N0 ( شاهد ) ، N1 ( مصرف 500 گرم نيتروژن در هر درخت در دو نوبت + محلول پاشي اوره با غلظت 1% در دو نوبت ) و N2  ( مصرف 1000 گرم نيتروژن براي  هر درخت در دو نوبت ) و سطوح بور شامل B0 ( شاهد ) ، B1 ( مصرف 75/12 گرم بور و محلول پاشي اسيد بوريك در غلظت 5/0 درصد در دو نوبت ) و B2  ( مصرف 25 گرم بور براي  هر درخت ) و نهايتاً سطوح زمان برداشت شامل T1 ( برداشت حدود 50% محصول در مرحله كنسروي و حدود 50% محصول باقيمانده در مرحله روغني ) و T2 ( برداشت كل محصول در مرحله روغني ) مي باشند .

نتايج بدست آمده از تجزيه واريانس نشان داد اثر اصلي نيتروژن ، بور و زمان برداشت و همچنين اثر متقابل اين سه فاكتور بر افزايش عملكرد محصول معني دار مي باشند . ولي اثر سال معني دار نگرديد و اين به آن مفهوم است كه با اعمال تيمارهاي آزمايشي سال آوري تعديل گرديده است .

 با مصرف نيتروژن و بور ، ميزان اين عناصر در بافت گياهي بطور معني دار افزايش يافت . حداكثر محصول از تيمار N2B1T1 به ميزان 2/81 كيلوگرم در هر درخت بدست آمد كه از نظر آماري در كلاس a قرار داشت ولي عملكرد اين تيماربا عملكرد تيمارهايN2B2T1  وN1B1T1  دريك گروه آماري قرار گرفت.

با توجه به جمع بندي نتايج بدست آمده ، جهت تغذيه بهينه زيتون و كاهش سال آوري مصرف 500 گرم نيتروژن از منبع اوره و 75/12 گرم بور معادل 75 گرم اسيد بوريك بصورت خاكي و دوبار محلول پاشي اوره بهمراه اسيد بوريك به ترتيب با غلظت هاي 1%  و 5/0 درصد در مراحل قبل از گلدهي و بعد از ريزش گلبرگها ( شروع تشكيل ميوه انجام گرفته و برداشت محصول بصورت 50% در مرحله كنسروي و 50% در مرحله روغني در شرايط خاك مورد مطالعه ، منطقه طارم و مناطق با آب و هواي و خاك مشابه توصيه مي گردد .